वडा विवरण

वडा नं. २७ — ललितपुर महानगरपालिका

वडा नं. २७, ललितपुर महानगरपालिकाको वडा कार्यालय प्याङ्गगाउँ (Pyanggaon) / सुनाकोठी पूर्वी भेगमा अवस्थित छ। यो वडा परम्परागत “प्याङ्ग” (बाँसको ऐतिहासिक नाप्ने भाँडो – Pyang) बनाउने मौलिक शिल्पकार नेवार समुदायको ऐतिहासिक थलो हो।

२७ सबै वडा १.४६८ km²

एक नजरमा

राष्ट्रिय जनगणना २०७८

नक्सामा फर्कनुहोस्
क्षेत्रफल
१.४६८ km²
जनसंख्या
६,२९०
घरधुरी
१,६०९
जनघनत्व
४,२८६ /km²
साक्षरता
८३.८%
पुरुष
३,१०१
महिला
३,१८९
लिङ्ग अनुपात
९७.२४
वडा कार्यालय
प्याङ्गगाउँ (Pyanggaon) / सु

उमेर संरचना

  • बालबालिका ०–१४ १,२९५ · २०.६%
  • कार्यशील उमेर १५–६४ ४,५८५ · ७२.९%
  • ६५ वर्षमाथि ४१० · ६.५%

घरधुरी सेवा

  • शौचालय पहुँच ९९.९%
  • पाइप पानी ६४.७%
  • स्वच्छ इन्धन ९७%
  • विद्युत् ९९.३%

यो वडाको बारेमा

वडा नं. २७ को क्षेत्रफल १.४६८ वर्ग किमी छ र यसले वडा २२, २३, २४, २५, २६ सँग सिमाना जोड्छ। यसको सिमाना ६.५ किमी लामो छ।

२०७८ को जनगणनाअनुसार यहाँ ६,२९० जनसंख्या र १,६०९ घरधुरी छन्। जनघनत्व ४,२८६ प्रति वर्ग किमी र साक्षरता दर ८३.७७% छ।

उमेर संरचना: २०.६% बालबालिका (०–१४), ७२.९% कार्यशील उमेर (१५–६४) र ६.५% ६५ वर्षमाथिका बासिन्दा। लिङ्ग अनुपात प्रति १०० महिला ९७.२४ पुरुष छ।

घरायसी सेवा: ९९.९% शौचालय पहुँच, ६४.७% पाइप पानी, ९७% स्वच्छ इन्धन, ९९.३% विद्युत् र ७२.१% घरमा इन्टरनेट।

वडाका चिनिएका स्थलमा Balkumari Temple, Boudha Jana Bihar, Wakhat Hiti पर्छन्।

वडा कार्यालय प्याङ्गगाउँ (Pyanggaon) / सु मा छ।

यो वडाका स्थल

स्थानका नामहरू ओपनस्ट्रिटम्याप योगदानकर्ताबाट (ODbL)।

१ परिचय

परिचय र पहिचान

वडा नं. २७, ललितपुर महानगरपालिकाको वडा कार्यालय प्याङ्गगाउँ (Pyanggaon) / सुनाकोठी पूर्वी भेगमा अवस्थित छ। यो वडा परम्परागत “प्याङ्ग” (बाँसको ऐतिहासिक नाप्ने भाँडो – Pyang) बनाउने मौलिक शिल्पकार नेवार समुदायको ऐतिहासिक थलो हो।

पहिचान: प्याङ्गगाउँ हेरिटेज बस्ती · परम्परागत बाँसका भाडा (प्याङ्ग) निर्माणको ऐतिहासिक केन्द्र · सघन नेवारी संस्कृति र गुठी · कृषि र मनोरम वातावरण

भौगोलिक अवस्थिति

२ ऐतिहासिक पृष्ठभूमि

प्याङ्गगाउँ काठमाडौँ उपत्यकाकै अद्वितीय सांस्कृतिक बनावट भएको गाउँ हो, जहाँ पुस्तौंदेखि बाँसबाट चामल/अन्न नाप्ने प्राचीन भाँडो (माटो र बाँसको प्याङ्ग) बनाउने गरिन्थ्यो। साविक सुनाकोठी गाविसको पूर्वी भागलाई समायोजन गरी वडा नं. २७ बनाइएको हो।

३ पहिचान र संस्कृति

कला, हस्तकला तथा सांस्कृतिक पहिचान

ऐतिहासिक प्याङ्ग (बाँसको भाँडो) बुन्ने कला यस वडाको मुख्य राष्ट्रिय पहिचान हो।

प्रमुख चाडपर्वहरू

  • प्याङ्गगाउँ गणेश जात्रा: स्थानीय स्तरमा मनाइने मुख्य पर्व।
  • योमरी पुन्हि, गाईजात्रा, र स्थानीय गुठी पूजाआजाहरू।

४ जनसंख्या र समाज

जनसांख्यिक तथ्याङ्क

राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार पुष्टि भएको तथ्याङ्क:

  • कुल जनसंख्या: ५,८२४ जना
  • क्षेत्रफल: १.४२ वर्ग कि.मि.
  • जनघनत्व: ~४,१०१.४१ व्यक्ति/वर्ग कि.मि.

अनुमानित

  • अनुमानित घरधुरी: ≈ १,४०० – १,५५०
  • लिङ्ग अनुपात: पुरुष ~४९.४%, महिला ~५०.६%
  • उमेर समूह अनुसार: ०-१४ वर्ष ~२२%, १५-५Queue६४%, ६०+ वर्ष ~१४%
  • साक्षरता दर: महानगर सन्दर्भ ८९.९९%

५ संस्था र सेवा

प्रशासनिक संरचना — संगठनात्मक स्वरूप

स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ बमोजिम निर्वाचित वडा समितिको संरचना:

शिक्षा

वडा नं. २७ (प्याङ्गगाउँ) भित्र रहेका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयहरूको विवरण:

क) सामुदायिक विद्यालयहरू

ख) संस्थागत / निजी विद्यालयहरू

अर्थतन्त्र तथा बजेट

वडा नं. २७ को अर्थतन्त्र कृषि, हस्तकला (प्याङ्ग र बाँसका सामग्री), साना व्यापार, र श्रम आयमा आधारित छ।

ललितपुर महानगरपालिकाको बजेट अन्तर्गत क्षेत्रगत बाँडफाँड तथा प्राथमिकता:

  • मौलिक कला संरक्षण: लोपोन्मुख प्याङ्ग निर्माण कलाको प्रवर्द्धन तथा तालिम बजेट
  • पूर्वाधार विकास: भित्री सडक ढलान, परम्परागत ढुङ्गेछाप बाटो र ढल व्यवस्थापन
  • कृषि प्रवर्द्धन: प्राङ्गारिक खेती र कृषक सहयोग कार्यक्रम

६ सम्पदा र पर्यटन

विश्व सम्पदा स्थल

स्पष्ट जानकारी: युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पाटन दरबार क्षेत्र वडा नं. १६ मा पर्छ। तर प्याङ्गगाउँ आफैंमा एउटा अद्वितीय सांस्कृतिक र मौलिक सम्पदा गाउँ हो।

ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थलहरू

  • प्याङ्गगाउँ गणेश मन्दिर र सिद्धेश्वर महादेव मन्दिर: स्थानीय आस्थाका प्रमुख देवस्थलहरू।
  • ऐतिहासिक चैत्य तथा देगुगुठी घरहरू: परम्परागत नेवारी वास्तुकलाका संरचनाहरू।

७ स्रोत तथा आधार

  • ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २७ कार्यालय (प्याङ्गगाउँ) द्वारा उपलब्ध गराइएको विवरण
  • राष्ट्रिय जनगणना २०७८ आधिकारिक तथ्याङ्क (राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय / NSO)
  • स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ सम्बन्धी नतिजा विवरण (निर्वाचन आयोग)