Ward profile
Ward 28 — Lalitpur Metropolitan City
Ward 28 covers 1.804 km² and is home to 10,778 people in 2,869 households. It borders wards 23, 24, 29.
At a glance
NSO Census 2021
- Area
- 1.804 km²
- Population
- 10,778
- Households
- 2,869
- Density
- 5,975 /km²
- Literacy
- 85.2%
- Men
- 5,446
- Women
- 5,332
- Sex ratio
- 102.14
- Ward office
- हरसिद्धि (Harisiddhi) मा अवस
Age structure
- Children 0–14 2,242 · 20.8%
- Working age 15–64 7,931 · 73.6%
- Aged 65+ 605 · 5.6%
Household services
- Toilet coverage 99.9%
- Piped water 70.9%
- Clean cooking fuel 98.4%
- Electricity 99.6%
About this ward
Ward 28 covers 1.804 km² and shares boundaries with wards 23, 24, 29. Its boundary is 6.49 km long.
The 2021 census records 10,778 residents in 2,869 households. Population density is 5,975 people per km² and the literacy rate is 85.19%.
Age structure: 20.8% children (0–14), 73.6% working age (15–64) and 5.6% residents aged 65 and over. The sex ratio is 102.14 men per 100 women.
Household services: 99.9% toilet coverage, 70.9% piped water, 98.4% clean cooking fuel, 99.6% electricity and 75.9% internet at home.
Places of note include Harisiddhi Temple.
The ward office is at हरसिद्धि (Harisiddhi) मा अवस.
Attractions & heritage
Ward attractions
Photographs from Wikimedia Commons. The photographer and licence are credited with each image.
1 Introduction
परिचय र पहिचान
वडा नं. २८, ललितपुर महानगरपालिकाको वडा कार्यालय हरसिद्धि (Harisiddhi) मा अवस्थित छ। यो वडा प्रसिद्ध हरसिद्धि भवानी (त्रिशक्ति देवी) को मन्दिर र ऐतिहासिक हरसिद्धि नाच (नेपालकै पहिलो मुखौटा नाच – Mask Dance) का लागि विश्वप्रसिद्ध ऐतिहासिक सांस्कृतिक सहर हो।
पहिचान: हरसिद्धि भवानी मन्दिर परिसर · ऐतिहासिक हरसिद्धि मुखौटा नाच (Dance of Harisiddhi) · प्राचीन नेवारी सम्पदा बस्ती · सांस्कृतिक एवं धार्मिक पर्यटन
भौगोलिक अवस्थिति
2 Historical background
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
हरसिद्धि लिच्छविकालभन्दा पनि प्राचीन इतिहास बोकेको बस्ती हो। राजा विक्रमजीतका समयदेखि हरसिद्धि नाचको सुरुवात भएको जनविश्वास छ। वि.सं. २०७३ मा ललितपुर उपमहानगरपालिका महानगरपालिका बन्दा साविक हरसिद्धि गाविसलाई वडा नं. २८ को रूपमा कायम गरिएको हो।
3 Identity and culture
कला, हस्तकला तथा सांस्कृतिक पहिचान
हरसिद्धि नाच (मुखौटा नृत्य) र परम्परागत नेवारी बाजागाजा (दाफा/भजन) यस क्षेत्रको मुख्य सांस्कृतिक स्तम्भ हो।
प्रमुख चाडपर्वहरू
- हरसिद्धि भवानी जात्रा तथा हरसिद्धि नाच: १२ वर्षमा आउने विशेष मेला र वार्षिक जात्रा।
- दशैँ, योमरी पुन्हि, र गाईजात्रा।
4 People and society
जनसांख्यिक तथ्याङ्क
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार पुष्टि भएको तथ्याङ्क:
- कुल जनसंख्या: १२,९४६ जना
- क्षेत्रफल: २.१८ वर्ग कि.मि.
- जनघनत्व: ~५,९३८.५३ व्यक्ति/वर्ग कि.मि.
अनुमानित
- अनुमानित घरधुरी: ≈ ३,१०० – ३,३००
- लिङ्ग अनुपात: पुरुष ~४९.५%, महिला ~५०.५%
- उमेर समूह अनुसार: ०-१४ वर्ष ~२२%, १५-५९ वर्ष ~६६%, ६०+ वर्ष ~१२%
- साक्षरता दर: महानगर सन्दर्भ ८९.९९%
5 Institutions and services
प्रशासनिक संरचना — संगठनात्मक स्वरूप
स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ बमोजिम निर्वाचित वडा समितिको संरचना:
शिक्षा
वडा नं. २८ (हरसिद्धि) भित्र रहेका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयहरूको विवरण:
क) सामुदायिक विद्यालयहरू
ख) संस्थागत / निजी विद्यालयहरू
अर्थतन्त्र तथा बजेट
वडा नं. २८ को अर्थतन्त्र स्वास्थ्य सेवा (नेपाल क्यान्सर अस्पताल परिसर), साना व्यापार, कृषि, र घरभाडा आयमा आधारित छ।
ललितपुर महानगरपालिकाको बजेट अन्तर्गत क्षेत्रगत बाँडफाँड तथा प्राथमिकता:
- अमूर्त सम्पदा संरक्षण: ऐतिहासिक हरसिद्धि नाच सञ्चालन तथा डबली मर्मत बजेट
- पूर्वाधार विकास: सातदोबाटो-हरसिद्धि-गोदावरी सडक corridor स्तरोन्नति र ढल निर्माण
- स्वास्थ्य र सामाजिक सुरक्षा: स्वास्थ्य चौकी तथा जनस्वास्थ्य कार्यक्रम
6 Heritage and tourism
विश्व सम्पदा स्थल
स्पष्ट जानकारी: युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पाटन दरबार क्षेत्र वडा नं. १६ मा पर्छ। तथापि हरसिद्धि राष्ट्रिय स्तरको अमूर्त सांस्कृतिक सम्पदा स्थल हो।
ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थलहरू
- हरसिद्धि भवानी मन्दिर (Harisiddhi Temple): प्रसिद्ध त्रिशक्ति पीठ।
- ऐतिहासिक डबली (Dabali): हरसिद्धि नाच देखाइने पुरातात्विक डबली।
- नेपाल क्यान्सर अस्पताल परिसर: आधुनिक स्वास्थ्य सेवा केन्द्र।
7 Sources and references
- ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २८ कार्यालय (हरसिद्धि) द्वारा उपलब्ध गराइएको विवरण
- राष्ट्रिय जनगणना २०७८ आधिकारिक तथ्याङ्क (राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय / NSO)
- स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ सम्बन्धी नतिजा विवरण (निर्वाचन आयोग)