Ward profile
Ward 29 — Lalitpur Metropolitan City
Ward 29 covers 1.296 km² and is home to 5,906 people in 1,495 households. It borders wards 24, 28.
At a glance
NSO Census 2021
- Area
- 1.296 km²
- Population
- 5,906
- Households
- 1,495
- Density
- 4,556 /km²
- Literacy
- 86.3%
- Men
- 2,884
- Women
- 3,022
- Sex ratio
- 95.43
- Ward office
- कार्यविनायक / सानेपा-खोयना (
Age structure
- Children 0–14 1,250 · 21.2%
- Working age 15–64 4,332 · 73.3%
- Aged 65+ 324 · 5.5%
Household services
- Toilet coverage 99.9%
- Piped water 93.9%
- Clean cooking fuel 90.8%
- Electricity 99.5%
About this ward
Ward 29 covers 1.296 km² and shares boundaries with wards 24, 28. Its boundary is 5.94 km long.
The 2021 census records 5,906 residents in 1,495 households. Population density is 4,556 people per km² and the literacy rate is 86.28%.
Age structure: 21.2% children (0–14), 73.3% working age (15–64) and 5.5% residents aged 65 and over. The sex ratio is 95.43 men per 100 women.
Household services: 99.9% toilet coverage, 93.9% piped water, 90.8% clean cooking fuel, 99.5% electricity and 85.6% internet at home.
Places of note include Ram Mandir, Phongashi Hiti.
The ward office is at कार्यविनायक / सानेपा-खोयना (.
Places in this ward
Place names from OpenStreetMap contributors (ODbL).
1 Introduction
परिचय र पहिचान
वडा नं. २९, ललितपुर महानगरपालिकाको वडा कार्यालय कार्यविनायक / सानेपा-खोयना (साविक खोकना – Khokana) क्षेत्रमा अवस्थित छ। यो वडा प्रसिद्ध रुद्रायणी मन्दिर (Rudrayani Temple), तोरीको शुद्ध तेल उद्योग (Mustard Oil Industry), र प्राचीन जिउँदो सम्पदा बस्ती खोकनाका लागि प्रसिद्ध छ।
पहिचान: रुद्रायणी देवी मन्दिर · खोकना तोरीको तेल उद्योग (Mustard Oil Hub) · सिकाली जात्रा (Sikali Jatra) · युनेस्को आप्रस्तावित सम्पदा बस्ती (Tentative List)
भौगोलिक अवस्थिति
2 Historical background
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
खोकना उपत्यकाकै प्राचीन र मौलिक नेवारी सभ्यता हो। यहाँ तोरी पेलिने परम्परागत कोलहरू (Oil Mills) मल्लकालदेखि नै सञ्चालित छन्। वि.सं. २०७३ मा ललितपुर महानगरपालिका बन्दा साविक खोकना गाविसलाई वडा नं. २९ कायम गरिएको हो।
3 Identity and culture
कला, हस्तकला तथा सांस्कृतिक पहिचान
खोकनाको शुद्ध तोरीको तेल, काष्ठकला र सिकाली नाच (Sikali Dance) मुख्य पहिचान हो। दशैँ नमनाई सिकाली जात्रा मनाउने यहाँको आफ्नै छुट्टै मौलिक परम्परा छ।
प्रमुख चाडपर्वहरू
- सिकाली जात्रा (Sikali Jatra): असोज महिना (दशैँको समयमा) मनाइने खोकनाको सबैभन्दा ठूलो ऐतिहासिक जात्रा।
- रुद्रायणी जात्रा र गाईजात्रा।
4 People and society
जनसांख्यिक तथ्याङ्क
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार पुष्टि भएको तथ्याङ्क:
- कुल जनसंख्या: ६,०३९ जना
- क्षेत्रफल: ३.४८ वर्ग कि.मि.
- जनघनत्व: ~१,७३५.३४ व्यक्ति/वर्ग कि.मि.
अनुमानित
- अनुमानित घरधुरी: ≈ १,४५० – १,६००
- लिङ्ग अनुपात: पुरुष ~४९.५%, महिला ~५०.५%
- उमेर समूह अनुसार: ०-१४ वर्ष ~२२%, १५-५Queue६५%, ६०+ वर्ष ~१३%
- साक्षरता दर: महानगर सन्दर्भ ८९.९९%
5 Institutions and services
प्रशासनिक संरचना — संगठनात्मक स्वरूप
स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ बमोजिम निर्वाचित वडा समितिको संरचना:
शिक्षा
वडा नं. २९ (खोकना) भित्र रहेका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयहरूको विवरण:
क) सामुदायिक विद्यालयहरू
ख) संस्थागत / निजी विद्यालयहरू
अर्थतन्त्र तथा बजेट
वडा नं. २९ को अर्थतन्त्र तोरीको तेल उद्योग, कृषि (तोरी खेती/शाकपात), धार्मिक पर्यटन, र काष्ठकलामा आधारित छ।
ललितपुर महानगरपालिकाको बजेट अन्तर्गत क्षेत्रगत बाँडफाँड तथा प्राथमिकता:
- सम्पदा पुनर्निर्माण तथा तेल उद्योग प्रवर्द्धन: रुद्रायणी मन्दिर, सिकाली चौर सुन्दर्याीकरण र परम्परागत तेल कोल (Oil Mills) को संरक्षण बजेट
- पूर्वाधार विकास: खोकना पहुँच मार्ग, भित्री ढुङ्गेछाप बाटो र कृषि सडक ढलान
- कृषि तथा सिंचाई: तोरी खेती प्रवर्द्धन र कृषक अनुदान कार्यक्रम
6 Heritage and tourism
विश्व सम्पदा स्थल
स्पष्ट जानकारी: खोकना युनेस्कोको आप्रस्तावित विश्व सम्पदा सूची (UNESCO Tentative Heritage List) मा समावेश नेपालको अति महत्वपूर्ण सांस्कृतिक बस्ती हो।
ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थलहरू
- रुद्रायणी मन्दिर (Rudrayani Temple): तीनतले कलात्मक मन्दिर।
- सिकाली चौर (Sikali Chaur): सिकाली जात्रा आयोजना हुने धार्मिक स्थल।
- परम्परागत तोरीको तेल कोल (Traditional Oil Mills): ऐतिहासिक तोरी पेलिने स्थानहरू।
7 Sources and references
- ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २९ कार्यालय (खोकना) द्वारा उपलब्ध गराइएको आधिकारिक विवरण
- राष्ट्रिय जनगणना २०७८ आधिकारिक तथ्याङ्क (राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय / NSO)
- स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ सम्बन्धी नतिजा विवरण (निर्वाचन आयोग)
- युनेस्को (UNESCO Tentative List) तथा रुद्रायणी गुठी समिति अभिलेख