Ward profile
Ward 11 — Lalitpur Metropolitan City
Ward 11 covers 0.451 km² and is home to 9,496 people in 2,491 households. It borders wards 9, 10, 16, 20.
At a glance
NSO Census 2021
- Area
- 0.451 km²
- Population
- 9,496
- Households
- 2,491
- Density
- 21,044 /km²
- Literacy
- 90%
- Men
- 4,951
- Women
- 4,545
- Sex ratio
- 108.93
Age structure
- Children 0–14 1,492 · 15.7%
- Working age 15–64 7,292 · 76.8%
- Aged 65+ 712 · 7.5%
Household services
- Toilet coverage 100%
- Piped water 51.9%
- Clean cooking fuel 89.9%
- Electricity 98.4%
About this ward
Ward 11 covers 0.451 km² and shares boundaries with wards 9, 10, 16, 20. Its boundary is 3.11 km long.
The 2021 census records 9,496 residents in 2,491 households. Population density is 21,044 people per km² and the literacy rate is 89.99%.
Age structure: 15.7% children (0–14), 76.8% working age (15–64) and 7.5% residents aged 65 and over. The sex ratio is 108.93 men per 100 women.
Household services: 100% toilet coverage, 51.9% piped water, 89.9% clean cooking fuel, 98.4% electricity and 82.3% internet at home.
Places of note include Kumbheshwar Temple, Bangalamukhi Temple, अशोक स्तूप (चोबु गाःहिटी), आनन्द बहाल, सुनन्द बहाल, चोबुगनी चैत्य.
Schools and institutions include ग्लोबल स्कुल, सुनिमा स्कुल, लिटिल फ्लावर स्कुल, ललितपुर इन्जिनियरिङ कलेज, युनिभर्सल कलेज.
Attractions & heritage
Ward attractions
Photographs from Wikimedia Commons. The photographer and licence are credited with each image.
Places in this ward
Schools & institutions
1 Introduction
पृष्ठभूमि / परिचय
वडा नं. ११ ललितपुर महानगरपालिकाका २९ वडाहरू मध्ये एक हो र यसको वडा कार्यालय आल्कोमा अवस्थित छ । यस वडालाई स्थानीय रूपमा ‘आल्को-बाहिती’ को नामले पनि चिनिन्छ। यो वडा ऐतिहासिक पाटन शहरको मुटु मानिने भागमा पर्छ — पाटन ढोका, तापाहिटी, कुम्भेश्वर, कोबहाल, गाःहिटी जस्ता परापूर्वकालदेखिका बस्ती यसैभित्र पर्छन्। नेवार समुदायको बाहुल्यता रहेको यस वडामा नेवारी परम्परा, कला र संस्कृति अझै जीवित रूपमा कायम छ।
भूगोल र सिमाना
यस वडाको भौगोलिक अवस्थिति दक्षिणको नायलखुबाट उत्तरतर्फ बागमती नदीसम्म भिरालो रहेको छ।
सीमाना
- पूर्वउत्तर: शंखमूल पुलदेखि उत्तरपश्चिम यू.एन. पार्क र बाराही मन्दिरसम्म।
- उत्तरपश्चिम: यू.एन. पार्कदेखि पश्चिमदक्षिण पाटन संयुक्त क्याम्पससम्म।
- पश्चिमदक्षिण: पाटन संयुक्त क्याम्पसदेखि दक्षिणपूर्व पाटन ढोका, तापाहिटी हुँदै ललितपुर पाटीसम्म।
- दक्षिणपूर्व: ललितपुर पाटीदेखि कुम्भेश्वर, कोबहाल, गाःहिटी हुँदै शंखमूलसम्म।
अन्य भौगोलिक विवरण
- क्षेत्रफल: करिब ०.४५ वर्ग कि.मि. (महानगरको सबैभन्दा साना वडाहरू मध्ये एक)।
- नदी: बागमती नदी।
- पार्क/उद्यान: ईमुखेल पार्क, यू.एन. पार्क, हरियाली पार्क, कुम्भेश्वर बगैंचा, कुम्भेश्वर सर्वेश्वर वाटिका आदि।
- परम्परागत ढुंगेधारा (हिटी): तापाहिटी, आल्कोहिटी, वासहिटी, अमृतहिटी, कोन्तिहिटी, सेंठु गणेशहिटी आदि।
- ऐतिहासिक इनार, कुवा र पोखरी: पाटन ढोका इनार लगायत थुप्रै परम्परागत जलस्रोत यस वडामा छन्।
घाट
- मृत्युंजय घाट, शंखमूल घाट (बागमती किनारमा)
2 Identity and culture
विशेष विशेषताहरू
- पाटनको ऐतिहासिक सांस्कृतिक मुटु: वडा नं. ११ लाई पाटन (ललितपुर) को ऐतिहासिक सांस्कृतिक मुटु मानिन्छ — पाटन ढोका, कुम्भेश्वर मन्दिर परिसर र अशोक स्तूप जस्ता विश्वप्रसिद्ध सम्पदाहरू यसैभित्र पर्छन्।
- साना तर घना वडा: क्षेत्रफलका दृष्टिले यो महानगरपालिकाकै सबैभन्दा साना वडाहरू मध्ये एक (करिब ०.४५ वर्ग कि.मि.) हो, तर जनघनत्व भने उच्च छ।
- जनैपूर्णिमा (कुम्भेश्वर मेला): कुम्भेश्वर मन्दिर परिसरमा हरेक वर्ष मनाइने यो पर्व नेपालभरिबाटै हजारौं भक्तजन झुल्ने प्रमुख धार्मिक पर्व हो, जहाँ मन्दिर परिसरको पोखरीमा गोसाइँकुण्ड जत्तिकै धार्मिक महत्त्व रहेको मानिन्छ।
- परम्परागत वास्तुकला: नेवार बस्तीको परम्परागत बाहाल-बहाल शैलीको वास्तुकला, दराहरू (हिटी) र पाटी-पौवाहरूको उच्च घनत्व यस वडाको सांस्कृतिक परिदृश्यको विशेषता हो।
3 People and society
जनसंख्या र सामाजिक संरचना
- कुल जनसंख्या: १०,१०९ (वि.सं. २०६८ सालको राष्ट्रिय जनगणना अनुसार — पछिल्लो वडा-स्तरीय अद्यावधिक तथ्यांकका लागि राष्ट्रिय जनगणना २०७८/२०२१ को नतिजा हेर्नुपर्ने हुन्छ)।
- जनजाति/जाति: मुख्यतया नेवार समुदायको बसोबास, साथै ब्राह्मण र क्षेत्री समुदायको पनि उपस्थिति।
- धर्म: हिन्दू र बौद्ध (दुवै धर्मको सहअस्तित्व मिश्रित संस्कृतिका रूपमा देखिन्छ)।
4 Institutions and services
शिक्षा र विद्यालयहरू
सरकारी विद्यालय/क्याम्पस
- श्री चण्डी आदर्श सरल माध्यमिक विद्यालय
- श्री कुम्भेश्वर आधारभूत विद्यालय
- पाटन हाई स्कुल
- पाटन संयुक्त क्याम्पस
निजी विद्यालय / उच्च शिक्षा
- ग्लोबल स्कुल
- सुनिमा स्कुल
- लिटिल फ्लावर स्कुल
- ललितपुर इन्जिनियरिङ कलेज
- युनिभर्सल कलेज
पुस्तकालय: आलोक पुस्तकालय।
स्वास्थ्य अवस्था र स्वास्थ्य संस्था
वडामा उल्लेख्य ठूला अस्पताल भन्दा साना क्लिनिक/स्वास्थ्य सेवा केन्द्रहरूको उपस्थिति देखिन्छ — मुख्य रूपमा हार्ट क्लिनिक। सामान्य स्वास्थ्य सेवाका लागि बासिन्दाहरू नजिकैको पाटन अस्पताल (वडा नं. ६ नजिक) जस्ता ठूला अस्पताल समेत प्रयोग गर्ने गर्छन्, तर त्यो यस वडाको सीमाभित्र पर्दैन।
अन्य संघसंस्था तथा सार्वजनिक निकाय
- पाटन संयुक्त क्याम्पस (उच्च शिक्षा प्रतिष्ठान)
- ललितपुर इन्जिनियरिङ कलेज
- आलोक पुस्तकालय
- विभिन्न पाटी, पौवा (सामुदायिक विश्राम स्थल) — श्रद्धा फल्चा, आल्कोहिटी पाटी, लुछेगनी सरस्वती पाटी, भगवती लाछी पाटी, कुम्भेश्वर टंडुकार पाटी/गाःहिटी पाटी, तःलाछें पाटी, बालिफल पाटी आदि
5 Heritage and tourism
सांस्कृतिक तथा धार्मिक सम्पदा
मन्दिरहरू
- कुम्भेश्वर मन्दिर (पाँच तले शिखर मन्दिर, नेपालकै प्रसिद्ध शिव मन्दिरहरू मध्ये एक)
- मनिडों मन्दिर
- सरस्वती मन्दिर
- सेंठु गणेश मन्दिर, आल्को गणेश मन्दिर, तःमगनी (तःननी) गणेश मन्दिर, तापाहिटी गणेश मन्दिर, चाकुपाट खत्तल गणेश मन्दिर
- शंखमूल मसान दीप
बौद्ध सम्पदा (विहार, बहाल, चैत्य, स्तूप)
- अशोक स्तूप (चोबु गाःहिटी) — सम्राट अशोकको पालादेखिको भनिने ऐतिहासिक स्तूप
- ललितवर्ण महाविहार, गोपीचन्द्र महाविहार, नापीचन्द्र महाविहार, सुवर्ण/स्वर्ण विहार, हेमापुर महाविहार
- आनन्द बहाल, सुनन्द बहाल
- चोबुगनी चैत्य
6 Sources and references
Source: National Population and Housing Census 2021.