Ward profile
Ward 26 — Lalitpur Metropolitan City
Ward 26 covers 1.55 km² and is home to 7,909 people in 2,057 households. It borders wards 14, 15, 23, 25, 27.
At a glance
NSO Census 2021
- Area
- 1.55 km²
- Population
- 7,909
- Households
- 2,057
- Density
- 5,103 /km²
- Literacy
- 89%
- Men
- 3,882
- Women
- 4,027
- Sex ratio
- 96.4
- Ward office
- ढोकासी (Dhokasi) / सुनाकोठीम
Age structure
- Children 0–14 1,515 · 19.2%
- Working age 15–64 5,927 · 74.9%
- Aged 65+ 467 · 5.9%
Household services
- Toilet coverage 99.9%
- Piped water 51.2%
- Clean cooking fuel 95.8%
- Electricity 99.1%
About this ward
Ward 26 covers 1.55 km² and shares boundaries with wards 14, 15, 23, 25, 27. Its boundary is 5.73 km long.
The 2021 census records 7,909 residents in 2,057 households. Population density is 5,103 people per km² and the literacy rate is 88.97%.
Age structure: 19.2% children (0–14), 74.9% working age (15–64) and 5.9% residents aged 65 and over. The sex ratio is 96.4 men per 100 women.
Household services: 99.9% toilet coverage, 51.2% piped water, 95.8% clean cooking fuel, 99.1% electricity and 76% internet at home.
Places of note include Barah Hiti Dhungedhara.
The ward office is at ढोकासी (Dhokasi) / सुनाकोठीम.
Places in this ward
Place names from OpenStreetMap contributors (ODbL).
1 Introduction
परिचय र पहिचान
वडा नं. २६, ललितपुर महानगरपालिकाको वडा कार्यालय ढोकासी (Dhokasi) / सुनाकोठीमा अवस्थित छ। यो वडा ऐतिहासिक सुनाकोठी (Sunakothi) बस्ती, भृकुटी र बा Balkumari/भृकुटी देवीको धार्मिक स्थल तथा कृषि र साना कुटीर उद्योगको सम्भावना बोकेको साविक सुनाकोठी गाविसको भू-भाग हो।
पहिचान: ऐतिहासिक सुनाकोठी बस्ती · भृकुटी देवी र बालकुमारी मन्दिर · परम्परागत नेवारी संस्कृति र गुठी · कृषि तथा आधुनिक बस्तीको मिश्रण
भौगोलिक अवस्थिति
2 Historical background
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
- सुनाकोठी प्राचीन पाटन राज्यको दक्षिणी ऐतिहासिक बस्ती हो। लिच्छवि र मल्लकालीन इतिहाससँग जोडिएको यो क्षेत्र वि.सं. २०७३ मा ललितपुर उपमहानगरपालिका महानगरपालिका बन्दा वडा नं. २६ को रूपमा समावेश भएको हो।
3 Identity and culture
कला, हस्तकला तथा सांस्कृतिक पहिचान
परम्परागत नेवारी काष्ठकला, ढुङ्गेधारा निर्माण कला, र स्थानीय गुठी जात्रा संस्कृति।
प्रमुख चाडपर्वहरू
- सुनाकोठी बालकुमारी जात्रा: मङ्सिर/कात्तिक महिनामा लाग्ने ऐतिहासिक बालकुमारी जात्रा।
- योमरी पुन्हि, गाईजात्रा तथा दशैँ-तिहार।
4 People and society
जनसांख्यिक तथ्याङ्क
राष्ट्रिय जनगणना २०७८ अनुसार पुष्टि भएको तथ्याङ्क:
- कुल जनसंख्या: १०,६१८ जना
- क्षेत्रफल: २.३१ वर्ग कि.मि.
- जनघनत्व: ~४,५९६.५३ व्यक्ति/वर्ग कि.मि.
अनुमानित
- अनुमानित घरधुरी: ≈ २,६०० – २,८००
- लिङ्ग अनुपात: पुरुष ~४९.६%, महिला ~५०.४%
- उमेर समूह अनुसार: ०-१४ वर्ष ~२३%, १५-५९ वर्ष ~६५%, ६०+ वर्ष ~१२%
- साक्षरता दर: महानगर सन्दर्भ ८९.९९%
5 Institutions and services
प्रशासनिक संरचना — संगठनात्मक स्वरूप
स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन, २०७४ बमोजिम निर्वाचित वडा समितिको संरचना:
शिक्षा
वडा नं. २६ (सुनाकोठी) भित्र रहेका सामुदायिक र संस्थागत विद्यालयहरूको विवरण:
क) सामुदायिक विद्यालयहरू
ख) संस्थागत / निजी विद्यालयहरू
अर्थतन्त्र तथा बजेट
वडा नं. २६ को अर्थतन्त्र कृषि, साना व्यापार, काष्ठकला, र सेवा क्षेत्रमा आधारित छ।
ललितपुर महानगरपालिकाको बजेट अन्तर्गत क्षेत्रगत बाँडफाँड तथा प्राथमिकता:
- सम्पदा तथा मन्दिर संरक्षण: बालकुमारी मन्दिर परिसर तथा सुनाकोठीको ऐतिहासिक पोखरी पुनर्निर्माण
- पूर्वाधार विकास: ढोकासी-सुनाकोठी सडक स्तरोन्नति, ढल तथा भित्री बाटो ढलान
- कृषि तथा घरेलु उद्योग: कृषकहरूका लागि बीउ-विस्कुट सहयोग र घरेलु सीप प्रवर्द्धन
- शिक्षा र स्वास्थ्य: सामुदायिक विद्यालय सुधार र स्वास्थ्य चौकी सुदृढीकरण
6 Heritage and tourism
विश्व सम्पदा स्थल
स्पष्ट जानकारी: युनेस्को विश्व सम्पदा सूचीमा सूचीकृत पाटन दरबार क्षेत्र वडा नं. १६ मा पर्छ। वडा नं. २६ पुरातात्विक र नेवारी सांस्कृतिक सम्पदाले समृद्ध छ।
ऐतिहासिक तथा धार्मिक स्थलहरू
- बालकुमारी मन्दिर (Balkumari Temple): सुनाकोठीको प्रसिद्ध र ऐतिहासिक धार्मिक स्थल।
- भृकुटी देवी मन्दिर र स्थानीय पोखरीहरू: तान्त्रिक पूजाआजा हुने पुरातात्विक मन्दिर।
7 Sources and references
- ललितपुर महानगरपालिका वडा नं. २६ कार्यालय (सुनाकोठी) द्वारा उपलब्ध गराइएको विवरण
- राष्ट्रिय जनगणना २०७८ आधिकारिक तथ्याङ्क (राष्ट्रिय तथ्याङ्क कार्यालय / NSO)
- स्थानीय तह निर्वाचन २०७९ सम्बन्धी नतिजा विवरण (निर्वाचन आयोग)